Digitalisering in de financiële sector, wat merk ik daar van?

De samenleving verandert snel door de toenemende digitalisering. De rekenkracht van computers is in de afgelopen decennia elke achttien maanden verdubbeld, de wereldwijde toegang tot het internet groeit continu, we creëren steeds sneller steeds meer data en automatisering krijgt een nieuwe dimensie dankzij de toepassing van kunstmatige intelligentie en blockchains. Ook de wensen van consumenten veranderen. Online hebben we vandaag de dag toegang tot een grote diversiteit aan goederen en diensten die binnen korte tijd geleverd kunnen worden, productaanbod wordt afgestemd op individuele behoeften en slimme, met het internet verbonden apparaten vergroten het gebruiksgemak door automatisch producten of diensten voor ons aan te schaffen. Ook in de financiële sector gaat het nu heel hard. We zien de opkomst van een grote verscheidenheid aan nieuwe financiële diensten en producten zoals peer-to-peer verzekeringen, onlinebanken, crowdfunding en crypto’s. Nieuwe spelers betreden de markt. Dit zijn niet alleen fintech-startups, maar ook de grote technologiebedrijven. Bestaande spelers als banken en verzekeraars kunnen niet achterblijven. Zo digitaliseert de hele financiële sector.

Digitalisering blijft groeien

Belangrijke vragen

De digitalisering van het financiële landschap roept een aantal maatschappelijke vragen op. Eén van de belangrijkste gaat over het gebruik van data. De data die we delen met bedrijven, en zeker met financiële instellingen, is vaak persoonlijk en daarmee privacygevoelig. De wet biedt een hoop bescherming, maar vraagt ook van consumenten dat ze bewuste keuzes maken. Belangrijke afwegingen zijn welke data we met wie delen, en hoeveel data we in de handen van één partij willen leggen. Zo geven bijvoorbeeld weinig Nederlanders aan dat ze bereid zijn om hun betaaldata te laten gebruiken voor nieuwe aan hen te verlenen diensten.

Een ander maatschappelijk vraagstuk gaat over de grenzen bij het gebruik van kunstmatige intelligentie. Algoritmes kunnen diensten beter en efficiënter maken, maar het risico bestaat ook dat ze leiden tot uitsluiting of incorrecte beslissingen. Bij het gebruik van algoritmes moeten we daarom de menselijke maat bewaken.

Verdere digitalisering roept ook vragen op over de toegankelijkheid van diensten. Denk aan ouderen die het lastig vinden om online te bankieren. Tegelijkertijd worden apps steeds gebruikersvriendelijker, en ouderen steeds meer digitaal vaardig. Ten slotte speelt een meer fundamentele vraag over de toekomst van geld. Hoe gaat de consument in de toekomst betalen en wat is de verhouding met de overheid en de banken?

Wat doet De Nederlandsche Bank?

DNB houdt zich actief bezig met deze vraagstukken. We zijn bijvoorbeeld intensief betrokken bij de cyberveiligheid van financiële instellingen in Nederland, voeren een discussie met de sector over het verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie, spreken financiële instellingen aan op de kwaliteit van hun data, onderzoeken de mogelijkheden voor digitaal centralebankgeld en kijken naar de impact die technologiereuzen als Google, Facebook en Apple hebben op de financiële sector. Dat doen we niet alleen, maar in samenwerking met internationale collega’s, andere toezichthouders zoals de Autoriteit Financiële Markten, de Autoriteit Persoonsgegevens en de Autoriteit Consument en Markt, en de sector zelf. Zo zorgen we ervoor dat we geen ontwikkelingen missen, risico’s snel aanpakken en ons werk voldoende ruimte laat voor innovatie.

Daarnaast benut DNB zelf de voordelen van digitalisering. We investeren bijvoorbeeld in de mogelijkheid om sneller en efficiënter gegevens uit te wisselen, op continue basis (oftewel in real time) toezicht te houden en data op een slimme manier te analyseren. Zo kunnen we onze taken beter en efficiënter uitvoeren. Daar is iedereen bij gebaat.

Een greep uit onze activiteiten

Lees meer over digitalisering in hoofdstuk 2 van ons jaarverslag (p.22)